Internet traag? Zo vind je de echte oorzaak in 10 minuten

"Het internet is traag." Dat is een van de weinige klachten die vrijwel altijd over iets anders gaat dan wat er gezegd wordt. In de meeste gevallen is het internet namelijk prima — er zit iets tussen het internet en jou dat niet meewerkt.

Voordat je de provider belt (en een uur in de wacht staat om te horen dat je de router opnieuw moet opstarten), kun je in tien minuten zelf uitzoeken waar het knelt. Dat scheelt niet alleen tijd; het bepaalt ook of je een storing meldt, een instelling wijzigt, of iets koopt.

Het principe: isoleer de schakel

Er zitten vijf schakels tussen jou en een website:

1. De lijn — de kabel of glasvezel van je provider naar je huis
2. Het modem/de router — het apparaat dat die lijn omzet in een netwerk
3. De verbinding in huis — wifi of ethernetkabel
4. Je apparaat — laptop, telefoon, tv
5. De dienst zelf — de website of de streamingdienst

Traagheid ontstaat in één van die vijf. De hele kunst is om te bepalen welke, en dat doe je door ze één voor één uit te sluiten.

Stap 1: meet met een kabel, niet met wifi

Dit is de belangrijkste stap en verreweg de meest overgeslagen.

Pak een laptop, sluit hem met een ethernetkabel rechtstreeks aan op de router, zet de wifi op die laptop uit, en doe een snelheidstest op speed.cloudflare.com of fast.com.

Wat je nu meet, is schakel 1 en 2 — de lijn en de router — zonder dat je wifi de meting vervuilt.

Krijg je ongeveer de snelheid die je betaalt? Dan is je internetverbinding in orde. Het probleem zit in schakel 3, 4 of 5. Ga door naar stap 3.

Krijg je veel minder dan je abonnement? Dan zit het probleem vóór de router. Ga door naar stap 2.

Heb je geen ethernetkabel? Koop er een van drie euro. Zonder deze meting doe je aan gokwerk.

Stap 2: het probleem zit bij de lijn of de router

Controleer eerst het simpele

• Zit de coaxkabel goed vast? Bij Ziggo. Handvast aandraaien — een losse coaxaansluiting is verantwoordelijk voor een verrassend groot deel van alle snelheidsklachten.
• Herstart de router. Stekker eruit, dertig seconden wachten, erin. Niet de resetknop — gewoon de stroom.
• Kijk naar de lampjes. Continu groen of wit is goed. Knipperend of rood betekent dat de router zelf al weet dat er iets mis is.

Kijk of het een storing is

Voordat je belt: kijk op allestoringen.nl of op de storingspagina van je provider. Als je buurt eruit ligt, weet je het binnen tien seconden.

Is de router te oud?

Een modem uit 2016 op een gigabit-abonnement is een fles met een te smalle hals. Je betaalt voor 1000 Mbit, maar het apparaat haalt er 300 doorheen.

Bel je provider en vraag of je recht hebt op een nieuwer model. Bij langlopende abonnementen is dat vaak gratis — ze vervangen hem alleen niet uit zichzelf.

Nu pas bellen

Bel je de provider, dan heb je nu iets in handen: "Ik meet met een kabel rechtstreeks op de router X Mbit, terwijl ik voor Y betaal." Dat is een meting, geen klacht. Daar kunnen ze wat mee, en het scheelt je het hele script over opnieuw opstarten.

Stap 3: de lijn is goed, dus het zit in huis

Meet je met een kabel wél de volle snelheid, maar op wifi niet? Dan is je internet prima en is je wifi het probleem. Dat is goed nieuws — dat kun je zelf oplossen.

Meet nu met je telefoon op verschillende plekken in huis, en let op het verschil:

• Vlak naast de router snel, verderop traag? Dekkingsprobleem. Verplaats de router naar een centralere, vrijere plek — niet in de meterkast, niet op de grond, niet achter de tv. Helpt dat niet genoeg, dan heb je een extra punt nodig. Zie wifi dode plekken oplossen.
• Overal traag, ook naast de router? Dan is het geen dekking maar interferentie of een verkeerde instelling. In een flat vechten tientallen netwerken om dezelfde kanalen. Zet je 2,4 GHz-netwerk handmatig op kanaal 1, 6 of 11 — dat zijn de enige drie die elkaar niet overlappen.
• 's Avonds traag, overdag prima? Dan is het drukte. Op de kabel (Ziggo) deel je capaciteit met de buurt; tussen 20:00 en 23:00 merk je dat. Op glasvezel speelt dat veel minder.

Stap 4: het ligt aan het apparaat

Alles snel, behalve op die ene laptop? Dan is het internet niet traag — die laptop is traag.

Herkenbaar aan: pagina's laden traag, maar een snelheidstest geeft een prima resultaat. Dan is de verbinding goed en is de verwerking het probleem.

De gebruikelijke oorzaken: te weinig geheugen, een harde schijf in plaats van een SSD, twintig browsertabbladen, of een virusscanner die al het verkeer inspecteert. Zie laptop traag oplossen.

Stap 5: het ligt aan de dienst

Netflix hapert, maar de rest is prima? Dan is het Netflix, of de route ernaartoe. Test een andere dienst. Ligt het aan één specifieke site, dan heb je geen internetprobleem.

Wat de snelheidstest je níet vertelt

De meeste mensen kijken alleen naar het downloadgetal. Maar drie andere getallen bepalen vaak méér van hoe snel het voelt:

Een verbinding met 500 Mbit download en een jitter van 60 ms voelt trager dan een verbinding met 100 Mbit en een stabiele ping. Wie klaagt over haperende Teams-vergaderingen, heeft bijna nooit een downloadprobleem — die heeft een jitter- of uploadprobleem.

De volgorde, samengevat

1. Meet met een kabel. Volle snelheid? Dan is je internet goed en zit het probleem in huis.
2. Niet de volle snelheid? Coax vastdraaien, router herstarten, storingspagina checken, en dan pas bellen — met je meting in de hand.
3. Wel de volle snelheid, maar wifi traag? Router verplaatsen, kanaal wijzigen, eventueel een extra punt.
4. Alleen op één apparaat traag? Dan is het dat apparaat.
5. Alleen bij één dienst? Dan is het die dienst.

Wanneer je er iemand bij haalt

Kom je er met deze stappen niet uit, dan zit het meestal in een combinatie — een oudere router, een huis met gewapend beton, en een abonnement dat niet past bij wat er gebruikt wordt. Dat is in een uur uit te meten en op te lossen, en het scheelt je het gokwerk van apparatuur kopen die het probleem niet was.

Voor Midden-Brabant: internethulp aan huis.

Veelgestelde vragen

Waarom haal ik nooit de snelheid die ik betaal? Op wifi is dat normaal — reken op 40 tot 70 procent van je abonnementssnelheid, afhankelijk van afstand en apparaat. Met een kabel hoor je wél dicht bij het beloofde getal te komen. Doe je dat niet, dan is er iets aan de hand.

Helpt een duurder abonnement tegen traagheid? Alleen als je werkelijk de bandbreedte tekortkomt. In veruit de meeste gevallen is het probleem de wifi, de router of het apparaat — en dan koop je meer snelheid die nooit bij je aankomt.

Waarom is mijn upload zo veel lager dan mijn download? Bij kabelinternet (Ziggo) is dat inherent aan de techniek: de capaciteit is asymmetrisch verdeeld. Bij glasvezel is upload en download meestal gelijk. Videobel je veel of werk je in de cloud, dan is dat een reëel argument voor glasvezel.

Mijn videocalls haperen terwijl mijn snelheid prima is. Hoe kan dat? Vrijwel zeker jitter of packet loss — schommeling en verlies in de verbinding, niet gebrek aan snelheid. Test met een kabel: is het dan weg, dan is je wifi de oorzaak. Blijft het, dan zit het in de lijn en is het een melding waard bij je provider.

Moet ik mijn router regelmatig herstarten? Nee. Een router die alleen goed werkt als je hem wekelijks herstart, is een router met een probleem — meestal oververhitting of een geheugenlek in verouderde firmware. Vraag om een nieuwer model.

---

De korte versie: sluit een laptop met een kabel aan op de router en doe een snelheidstest. Krijg je de snelheid die je betaalt, dan is je internet goed en zit het probleem in je wifi, je apparaat of de dienst — dat kun je zelf oplossen. Krijg je hem niet, dan zit het bij de lijn of de router, en heb je nu een meting waarmee je de provider kunt bellen in plaats van een klacht. Die ene kabel scheelt je een uur in de wacht.