Wifi dode plekken oplossen: vind de oorzaak, niet de symptomen

In de woonkamer haal je 400 Mbit. Twee muren verderop valt een videobelgesprek weg. Op zolder ziet je telefoon het netwerk wel, maar laadt er niets. En in de tuin bestaat wifi niet.

De meeste mensen kopen dan een versterker, zetten hem in de dode plek, en constateren dat het niet of nauwelijks helpt. Dat is logisch: een versterker versterkt wat hij ontvangt, en in een dode plek ontvangt hij per definitie weinig. Je versterkt dan een zwak signaal tot een zwak signaal met ruis.

Eerst meten, dan pas kopen. Deze gids laat zien hoe.

Stap 1: meet waar het signaal werkelijk wegvalt

Je hebt hier geen apparatuur voor nodig. Download een wifi-analyzer op je telefoon (op Android bijvoorbeeld WiFi Analyzer, op iPhone Airport Utility met de scanfunctie aan in de instellingen) en loop je huis door.

Noteer per ruimte de signaalsterkte in dBm. Dat is een negatief getal, en de vuistregel is:

Loop rustig, wacht een paar seconden per plek, en meet ook in de deuropening én midden in de kamer — dat verschil is vaak verrassend groot.

Wat je nu weet: waar het wegvalt, en hoe geleidelijk. Dat onderscheid bepaalt de oplossing.

Stap 2: bepaal het patroon

Patroon A — geleidelijke afname met de afstand

Het signaal zakt netjes van -45 in de woonkamer naar -75 op zolder. Geen plotselinge sprongen.

Dit is een afstandsprobleem. Je router staat te ver weg of te veel in een hoek van het huis. De oplossing is meestal een tweede punt, halverwege — niet in de dode plek zelf.

Patroon B — plotselinge instorting achter één punt

Van -50 naar -78 zodra je door één specifieke deur gaat, of één trap op.

Dit is een obstakelprobleem. Er zit iets in de weg dat radiogolven slecht doorlaat. De gebruikelijke verdachten:

• Betonnen vloeren met wapening. Het staalnet in gewapend beton werkt als een kooi van Faraday. Dit is verreweg de meest voorkomende oorzaak van "geen wifi op zolder".
• Vloerverwarming. Zelfde verhaal: een raster van leidingen en folie.
• Gipswanden met metalen profielen. Ziet er onschuldig uit, blokkeert verrassend veel.
• Een spiegel of een groot metalen oppervlak. Denk aan een spiegelwand of een stalen deur.
• De meterkast. Waar de router vaak in staat. Zie hieronder.

Patroon C — sterk signaal, maar toch traag

De telefoon zegt -50 dBm, en toch stottert de videocall.

Dit is geen dekkingsprobleem. Dit is interferentie of overbelasting. In een flat of een dichtbebouwde straat zitten tientallen netwerken op dezelfde kanalen. Meer zendvermogen helpt daar niets — je maakt het lawaai alleen luider.

Ga in dit geval naar de router en zet het 2,4 GHz-netwerk op kanaal 1, 6 of 11 (dat zijn de enige drie die elkaar niet overlappen), en kies er een die je buren níet gebruiken. Je wifi-analyzer laat zien welke dat zijn.

Stap 3: de gratis oplossing eerst

Voordat je iets koopt: verplaats de router.

Ik zie het wekelijks — de router staat in de meterkast, achter de voordeur, in een hoek van het huis, op de grond. Dat is de slechtst denkbare plek, en het is bijna altijd zo omdat daar de kabel binnenkomt.

Een router zendt in een platte donut om zich heen, niet in een bol. Dat betekent:

• Zo centraal mogelijk in het huis, horizontaal gezien.
• Op ooghoogte of hoger — niet op de grond, niet in een kast.
• Vrij, dus niet achter de tv, niet in een boekenkast, niet naast de magnetron (die zendt op exact dezelfde 2,4 GHz).

Kun je de router niet verplaatsen omdat de kabel er ligt? Een langere coax- of ethernetkabel kost een tientje. Dat is de goedkoopste wifi-upgrade die bestaat, en hij is vaak effectiever dan een mesh-set van €300.

Meet daarna opnieuw. Serieus — meet opnieuw. Ik heb huizen gezien waar dit alleen al alle dode plekken oploste.

Stap 4: als verplaatsen niet genoeg is

Nu pas gaan we geld uitgeven. De keuze hangt af van je patroon.

Bekabeld access point — de beste oplossing, altijd

Trek een ethernetkabel naar de plek waar je dekking mist, en zet daar een access point neer. Dat punt heeft dan een perfecte verbinding met je router, en zendt lokaal een sterk signaal uit.

Voordeel: dit is de enige oplossing die geen snelheid kost. Elk draadloos tussenstation halveert de doorvoer; een kabel niet. Nadeel: je moet een kabel trekken. In een bestaand huis is dat soms een middag werk, soms onmogelijk.

Kosten: €50 tot €150 per punt, plus de kabel.

Mesh-systeem — de praktische oplossing

Twee of drie punten die onderling draadloos communiceren en één naadloos netwerk vormen. Je telefoon schakelt automatisch over naar het dichtstbijzijnde punt.

Belangrijk: plaats de punten niet in de dode plek, maar halverwege tussen de router en de dode plek. Een mesh-punt moet zelf een goed signaal hebben (beter dan -60 dBm) om iets door te kunnen geven. Zet je hem in de dode plek, dan geef je zwakte door.

Kosten: €150 tot €500 voor een set van twee of drie. De provider-varianten (KPN Superwifi, Ziggo SmartWifi) zijn vaak gratis bij je abonnement en voldoen voor de meeste huizen prima.

Powerline / ethernet over het stopcontact — het compromis

Stuurt data door je elektriciteitsleidingen. Handig als een kabel trekken niet kan.

Eerlijk: de prestaties zijn onvoorspelbaar. Ze hangen af van de leeftijd van je bedrading, of de twee stopcontacten op dezelfde groep zitten, en of er storende apparaten op het net hangen. Soms haal je 300 Mbit, soms 40. Koop bij een winkel met een goed retourbeleid en test het.

Kosten: €60 tot €120 per set.

Wifi-versterker (repeater) — meestal niet

Dit is wat de meeste mensen als eerste kopen en waar ze het minst aan hebben. Een repeater ontvangt en zendt op dezelfde radio, wat de doorvoer halveert. En hij maakt vaak een apart netwerk aan, zodat je telefoon eraan blijft plakken terwijl hij allang beter af zou zijn bij de router.

Er is één situatie waarin het een prima keuze is: je hebt een kleine dode plek net buiten bereik, je hebt er weinig bandbreedte nodig (een slimme thermostaat, een camera), en je wilt €30 uitgeven in plaats van €300.

De tuin en de garage

Twee bijzondere gevallen die vaak terugkomen.

De tuin: een gewone router straalt door het glas naar buiten, maar niet ver. Wil je in de achtertuin werken, dan is een access point tegen de buitenmuur (of een outdoor-punt) de enige betrouwbare oplossing. Reken op een kabel naar buiten.

De garage of het schuurtje: vaak een losstaand gebouw met een stenen muur ertussen. Powerline werkt hier soms verrassend goed als het op dezelfde meterkast zit; anders is een outdoor access point of een gerichte antenne de weg.

Wanneer je er iemand bij haalt

Als je gemeten hebt, de router verplaatst hebt, en je zit nog steeds met dode plekken, dan zit je in de categorie waar het huis het probleem is — gewapend beton, vloerverwarming, dikke muren.

Dan is één meetronde met professionele apparatuur meestal genoeg om te bepalen hoeveel punten je nodig hebt en waar ze moeten hangen. Dat scheelt je het gokwerk van drie mesh-sets kopen en terugsturen. Voor Midden-Brabant: wifi verbetering aan huis.

Veelgestelde vragen

Waarom werkt mijn wifi-versterker niet? Waarschijnlijk staat hij in de dode plek in plaats van halverwege. Een versterker kan alleen doorgeven wat hij zelf ontvangt. Zet hem op een plek waar je nog minstens -60 dBm meet.

Helpt een nieuwe, snellere router tegen dode plekken? Zelden. Een dode plek is een dekkingsprobleem, geen snelheidsprobleem. Een wifi 7-router in dezelfde slechte positie geeft je dezelfde dode plek, alleen sneller in de woonkamer. Meer punten helpt; een nieuwere standaard niet.

Is 5 GHz of 2,4 GHz beter voor dekking? 2,4 GHz komt verder en gaat beter door muren; 5 GHz is sneller maar heeft minder bereik. Een goede router zendt beide uit onder dezelfde naam, en je apparaat kiest zelf. Zet ze dus níet apart met verschillende namen.

Hoeveel mesh-punten heb ik nodig? Vuistregel: één punt per verdieping, en één extra per 60 tot 80 vierkante meter. In een doorsnee rijtjeshuis met drie verdiepingen zijn twee tot drie punten genoeg. Meer punten is niet automatisch beter — te veel punten die elkaar overlappen veroorzaken hun eigen interferentie.

Kan mijn buurman mijn wifi vertragen? Op 2,4 GHz zeker. Er zijn maar drie kanalen die elkaar niet overlappen, en in een flat vechten al je buren om dezelfde ruimte. Op 5 GHz speelt dat veel minder, omdat er meer kanalen zijn en het signaal minder ver door muren gaat.

---

De korte versie: meet eerst met een wifi-analyzer waar het signaal wegvalt en hoe abrupt. Zakt het geleidelijk, dan is het afstand — verplaats de router naar een centrale, vrije plek op hoogte, en meet opnieuw. Valt het plotseling weg achter één vloer of muur, dan is het een obstakel, en heb je een tweede punt nodig — halverwege, niet in de dode plek. Een kabel is altijd de beste oplossing, mesh de praktische, en een losse versterker bijna nooit.