WordPress of maatwerk? Een eerlijke afweging voor bedrijven

Ik bouw maatwerk. Dat maakt mij geen objectieve partij in deze vraag, dus laat ik daarmee beginnen: voor een flink deel van de bedrijven die het mij vragen, is WordPress de verstandigere keuze. Als je dit artikel leest omdat je hoopt op een bevestiging dat maatwerk altijd beter is, kan ik je die niet geven.

Wat ik wel kan geven is het onderscheid dat ertoe doet. Want de vraag "WordPress of maatwerk" is bijna nooit een technische vraag. Het is een vraag over hoe uniek jouw bedrijfsproces is, en hoe lang je met deze site vooruit wilt.

Waar WordPress goed in is

WordPress draait ruwweg 40 procent van het web, en dat is niet zonder reden.

Er staat veel klaar. Een blog, een contactformulier, een fotogalerij, een simpele webshop - dat zijn opgeloste problemen. Je klikt ze aan. Wat een maatwerkbouwer een week kost, kost een WordPress-bouwer een middag.

Je vindt altijd iemand. Vertrekt je bouwer, dan neemt de volgende het over. Bij maatwerk ben je afhankelijker van goede documentatie en een nette codebase - en van de vraag of je die code eigenlijk wel bezit (zie verderop).

Je kunt zelf aan de knoppen. Voor iemand die wekelijks nieuwsberichten plaatst en zelf pagina's wil aanpassen, is de WordPress-beheeromgeving vertrouwd en toegankelijk.

Als jouw site in wezen een etalage met nieuws is - een verhaal, wat diensten, een blog, een formulier - dan doe je met WordPress precies wat nodig is, en betaal je niet voor iets wat je niet gebruikt.

Waar het misgaat

Het probleem met WordPress ontstaat zelden bij de bouw. Het ontstaat in jaar twee.

De plug-in-stapel

Elke functie die niet standaard is, komt uit een plug-in. Een formulier met logica: plug-in. Een boekingssysteem: plug-in. Meertaligheid: plug-in. Caching om het geheel snel te houden: plug-in. Beveiliging om de vorige vier af te schermen: plug-in.

Een doorsnee zakelijke WordPress-site draait er vijftien tot dertig. Elk daarvan is gebouwd door iemand anders, wordt geüpdatet op een eigen ritme, en kan bij een update botsen met de rest. Op zeker moment durft niemand nog te updaten - en een WordPress-site die niet geüpdatet wordt, is een beveiligingsincident dat op zijn beurt wacht.

Dit is de echte kostenpost van WordPress, en hij staat in geen enkele offerte.

De snelheid

Al die plug-ins laden code op elke pagina. Een gemiddelde WordPress-site haalt zonder serieus optimalisatiewerk geen goede laadtijden op mobiel. Dat is te repareren - met caching, met een CDN, met het wegsnijden van plug-ins - maar je bent dan aan het repareren wat je zelf hebt gebouwd.

Bij maatwerk in Next.js is snelheid geen optimalisatie achteraf; het is wat je krijgt als je niets bijzonders doet. Pagina's worden vooraf gegenereerd en direct geserveerd.

Dat verschil is niet cosmetisch. Google weegt laadsnelheid mee in de ranking, en je bezoeker weegt hem mee in zijn geduld.

Het moment waarop het proces niet meer past

Dit is de scherpste grens. Zolang je bedrijfsproces past in wat een plug-in aanbiedt, is WordPress goedkoper. Zodra dat níet meer zo is, wordt het duurder dan maatwerk - en wel meteen fors.

Want dan ga je maatwerk bouwen bovenop een systeem dat daar niet voor ontworpen is. Je vecht tegen de aannames van het CMS, je bent afhankelijk van hoe een plug-in-bouwer over jouw probleem dacht, en elke update kan je aanpassing slopen.

Ik zag dit bij een salon die afspraken wilde koppelen aan voorraad van producten. In een boekingsplug-in bestaat dat concept niet. De "oplossing" was een tweede plug-in, een koppelstuk, en een maandelijkse handmatige correctie. Uiteindelijk hebben we het opnieuw gebouwd - en dat had vanaf het begin goedkoper geweest.

Wanneer maatwerk

Maatwerk loont als minstens één van deze dingen waar is:

Je proces is je onderscheid. Je doet iets anders dan je concurrenten en dat verschil zit in hoe het werkt. Als je software je proces platslaat naar wat standaard is, geef je je voorsprong weg.

Meerdere partijen gebruiken hetzelfde systeem. Klanten die inloggen, elk met eigen data die ze nooit van elkaar mogen zien. Dat is multi-tenancy, en dat is fundamenteel iets anders dan een website met accounts. Ik heb dit gebouwd voor Salonnare - honderden salons op één platform, en de scheiding tussen hun gegevens was meer werk dan alle schermen bij elkaar.

Snelheid is geld. Bij een webshop of een leadgenererende site is een halve seconde laadtijd direct omzet.

Je bouwt voor de lange termijn. Vijf jaar met een systeem waarin je zelf kunt bepalen wat er gebeurt, versus vijf jaar meebewegen met plug-in-makers die op enig moment stoppen.

De kostenvergelijking die niemand maakt

De eerlijke conclusie uit die tabel: als je nooit buiten de standaard treedt, wint WordPress. Het omslagpunt ligt op het moment dat je bedrijf iets vraagt wat niet in een plug-in zit - en de meeste ondernemers weten pas ná twee jaar of dat gaat gebeuren.

Mijn advies, per situatie

Kies WordPress als: je site vooral informeert, je zelf regelmatig content plaatst, je proces standaard is, en je budget de doorslag geeft.

Kies maatwerk als: klanten inloggen, er betaald wordt, er systemen gekoppeld moeten worden, snelheid direct geld is, of je bedrijfsproces je onderscheid is.

Twijfel je? Begin klein. Een scherpe landingspagina in maatwerk kost minder dan een volledige WordPress-site, laadt sneller, en dwingt je om te bepalen wat je eigenlijk wilt. Uitbreiden kan altijd - overstappen van een dichtgetimmerde plug-in-stapel is veel pijnlijker.

Veelgestelde vragen

Is WordPress onveilig? WordPress zelf is redelijk veilig. De plug-ins zijn het zwakke punt: die worden door duizenden verschillende partijen gemaakt en niet allemaal goed onderhouden. Verreweg de meeste gehackte WordPress-sites zijn binnengekomen via een verouderde plug-in, niet via WordPress zelf.

Kan ik van WordPress overstappen naar maatwerk? Ja, en de content is meestal het makkelijkste deel om mee te nemen. Wat je opnieuw moet doordenken is het proces dat in de plug-ins verstopt zat - dat is zelden ergens gedocumenteerd.

Is Next.js niet veel duurder in hosting? Nee. Een Next.js-site kan vaak goedkoper draaien dan WordPress, omdat pagina's vooraf gegenereerd worden en er geen PHP-proces en database nodig zijn bij elk bezoek.

Kan ik met maatwerk zelf mijn teksten aanpassen? Ja. Een maatwerksite kan prima een CMS hebben - je koppelt er een headless CMS aan, en jij beheert je content in een nette omgeving. Het verschil is dat het CMS de content levert en niet de hele site bepaalt.

Van wie is de code bij maatwerk? Bij mij: na volledige betaling is de projectspecifieke code van jou. Vraag dit expliciet na bij elke partij - het is niet vanzelfsprekend, en het bepaalt of je ooit kunt vertrekken.

---

De korte versie: WordPress is goedkoper zolang je binnen de lijntjes blijft die anderen voor je hebben getekend. Maatwerk is duurder in de bouw en goedkoper op het moment dat je bedrijf iets eigens vraagt. De vraag is niet welke techniek beter is - de vraag is of jouw proces standaard is of niet, en of je dat over twee jaar nog steeds vindt.

Niet zeker welke kant het op moet? Leg je situatie voor - ik zeg het eerlijk als WordPress het antwoord is.